Teorik pürüzlülük Ra / Rz

İlerleme ve uç radyüsü yüzeyde bir tırtıl izi bırakır. Bu araç izi tam geometrisiyle çizer, Ra ve Rt’yi profilden hesaplar ve ders kitabı yaklaşımıyla yan yana gösterir.

Yayında

Uç / tutucu ön ayarıİlerleme f 0.20 mm/revUç radyüsü rε mm

Yanaşma açısı κr °Yardımcı kenar açısı κr′ °

—µmRa (geometrik)

—µmRz = Rt (geometrik)

—µmRa, ders kitabı

—µmRt, ders kitabı

Bu ilerlemede tırtılı yalnız uç radyüsü oluşturur; ders kitabı formülü tam sonucu verir.

Geçerli açılarla Ra haritası (µm)

Satırlar ilerleme (mm/dev), sütunlar uç radyüsü (mm). Yukarıdaki κr ve κr′ değerleriyle canlı hesaplanır.

f ↓ · rε →	0,2	0,4	0,8	1,2	1,6
0,05	—	—	—	—	—
0,1	—	—	—	—	—
0,15	—	—	—	—	—
0,2	—	—	—	—	—
0,25	—	—	—	—	—
0,3	—	—	—	—	—
0,4	—	—	—	—	—
0,5	—	—	—	—	—

Formüller

R_{t} = \frac{f^{2}}{8 r_{ε}}

R_{a} \approx \frac{f^{2}}{31.2 r_{ε}} = \frac{f^{2}}{18 \sqrt{3} r_{ε}}

f ve rε mm cinsinden; sonuç mm, ×1000 ile µm. Geometrik değerler, takım profilinin f aralıklarla tekrarlanan alt zarfından sayısal olarak hesaplanır (κr ve κr′ kenarları dâhil).

Notlar

Değerler ideal geometriktir: titreşim, yığıntı kenar, takım aşınması ve malzeme yırtılması ölçülen Ra’yı büyütür. Pratikte ölçülen değer teorik olanın 1,5–3 katı çıkabilir.
Ders kitabı formülü yalnız uç radyüsünün kestiğini varsayar; bu, f ≤ 2·rε·sin κr′ olduğunda doğrudur. Dar κr′ açılı uçlarda (CNMG 95° tutucuda 5°) bu sınır çok küçüktür ve gerçek tırtıl daha alçaktır.
Rz burada Rt’ye eşittir çünkü profil periyodiktir ve her örnekleme uzunluğunda aynı tepe ve vadi tekrar eder.
Formül, uç radyüsünden büyük talaş derinliği (ap > rε) için geçerlidir; daha sığ kesimlerde efektif açı değişir.

Kaynaklar (4)

Sandvik Coromant — General turning formulas and definitions
G. Boothroyd, W. A. Knight, Fundamentals of Machining and Machine Tools, 3rd ed., CRC Press, 2006 — ideal surface roughness in turning (Rt = f²/8rε, Ra ≈ 0.0321·f²/rε)
M. C. Shaw, Metal Cutting Principles, 2nd ed., Oxford University Press, 2005 — geometry of the turned surface
ISO 21920-2:2021 — Surface texture: Profile — Terms, definitions and surface texture parameters