Problem ÇözmeTakım sorunları

Kılavuz kırılması

Kılavuzlar neden kırılır, tezgâh başında kontrol sırasıyla: delik dibi, talaş, delik çapı, eksen ve tutucu, çevrim, derinlik, aşınma, soğutma sıvısı ve malzeme; kör deliğin ne kadar derin delineceği; diğer kılavuz hataları, nedenleri ve çözümleri; ezme kılavuzunun veya diş frezesinin ne zaman daha iyi olduğu.

YayındaGüncellendi 17 Ekim 20266 dk okuma

torkkırık yüzeydelikte kalan parçasıkışmış talaşkör delik

Kör delikte kırılmış kılavuz, parçanın altında sıkışmış talaş

Kör delik, kılavuzun gideceği derinlikten en az bu kadar derin delinmeli (Haas)
0,050 inç
Ötesinde kırılma riskinin keskin biçimde arttığı diş derinliği (Haas)
1,5 × d
Üstünde bazı kılavuzların kırıldığı salgı (Haas)
0,03 mm
Kesme hacmi, M8 × 1,25 kılavuz deliğini 6,8’den 6,9 mm’ye büyütünce (Yamawa)
−%15

Tungaloy’a göre kılavuzlar yüksek yük altında kolay kırılır, ince çaplılar özellikle; kırılan kılavuzu parçadan çıkarmak da zordur ve parçaya zarar verebilir. Haas’ın sorun giderme rehberi ile ISCAR’ın ve YG-1’in tabloları aynı nedenleri tekrar tekrar sayar. Aşağıda bunlar tezgâh başında en çabuk kontrol edilecek sırayla verilmiştir; genel bilgi kılavuz çekme sayfasındadır.

Bu sırayla kontrol edin

0 / 10 kontrol edildi
  1. 01Kılavuz deliğin dibine çarpıyor

    Kontrol
    Delinen derinliği kılavuzun programlandığı derinlikle karşılaştırın; matkap ucu sayılmaz.
    Çözüm
    Kör delikleri kılavuzun gideceği derinlikten en az 0,050 inç (1,3 mm) daha derin delin. ISCAR ayrıca eksenel boşluklu ve kaydırmalı kavramalı bir kılavuz tutucu önerir.

    Haas; ISCAR; YG-1

  2. 02Talaş oluklarda veya delikte sıkışıyor

    Kontrol
    Kılavuz tipini deliğe göre kontrol edin: spiral uçlu kılavuz talaşı öne iter, yalnızca açık deliğe uygundur.
    Çözüm
    Kör delikte helisel oluklu, açık delikte spiral uçlu kılavuz; malzeme izin veriyorsa hiç talaş çıkarmayan ezme kılavuzu.

    Haas; YG-1; Seco; Tungaloy

  3. 03Delik çok küçük

    Kontrol
    Deliği ölçün; kılavuz matkabı ve 6H sınırlarıyla karşılaştırın.
    Çözüm
    Doğru matkabı kullanın. Biraz büyük delik yükü azaltır: Yamawa, M8 × 1,25’te 6,8 mm’den 6,9 mm’ye geçince kesme hacminin %15 azaldığını bildirir; Haas’a göre %75’lik bir diş, tam dişin üçte biri kadar kesme kuvveti ister.

    ISCAR; YG-1; Yamawa; Haas

  4. 04Kılavuz ile delik aynı eksende değil veya kılavuz salgılı

    Kontrol
    Kılavuzun tutucudaki salgısını (TIR) ve iş milinin deliğe göre konumunu kontrol edin.
    Çözüm
    Kılavuzu ön delikle aynı eksene getirin. Haas’a göre salgı 0,03 mm’yi (0,001 inç) aşarsa bazı kılavuzlar kırılır; YG-1 kompanzeli bir tutucu önerir.

    ISCAR; Haas; YG-1

  5. 05Kılavuz tutucuda kayıyor

    Kontrol
    Tutucunun kılavuzu karesinden sürüp sürmediğine bakın.
    Çözüm
    Kılavuzu, kılavuz için yapılmış pozitif tahrikli bir tutucuda tutun; örneğin kare tahrikli ER kılavuz pensleri.

    Haas; Sutton

  6. 06İlerleme ile iş mili uyumsuz

    Kontrol
    Çevrimi (senkron çevrim yalnızca senkron opsiyonuyla; G84 sağ, G74 sol) ve ilerlemeyi kontrol edin: adım × devir.
    Çözüm
    Doğru çevrim ve ilerleme; kompanzeli tutucuda tam adımın biraz altı (Sutton helisel oluklu kılavuzda %95, Haas %90).

    Seco; Haas; Sutton

  7. 07Diş çok derin

    Kontrol
    Diş derinliğini çapla karşılaştırın.
    Çözüm
    1,5 × d civarında kalın: Haas’a göre risk bunun ötesinde keskin biçimde artar; bağlantı elemanı çapının 1,5 katından uzun diş teması dayanımı da artırmaz.

    Haas

  8. 08Kılavuz körelmiş

    Kontrol
    Ağızdaki dişlerde aşınmaya bakın.
    Çözüm
    Bileyin veya değiştirin.

    ISCAR; YG-1

  9. 09Yağlama zayıf

    Kontrol
    Soğutma sıvısının konsantrasyonunu refraktometreyle ölçün.
    Çözüm
    Soğutma sıvısında daha fazla yağlayıcı: ISCAR, genel amaçlı soğutma sıvısının kılavuz çekme için çoğu zaman fazla zayıf olduğunu belirtir; oran artırılamıyorsa deliğe veya kılavuza konsantre emülsiyon veren ayrı bir ünite önerir. Sorunun soğutma sıvısından kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlamak için Haas, bir dizi delikte soğutma sıvısı yerine kılavuza fırçayla kılavuz yağı veya macunu sürülmesini önerir.

    Haas; ISCAR

  10. 10Sert malzeme veya küçük kılavuz

    Kontrol
    İş parçasının sertliğine ve kılavuzun boyutuna bakın.
    Çözüm
    Daha düşük hız ve malzemeye uygun kılavuz; Tungaloy diş frezesini önerir. Küçük çaplar için Haas daha dayanıklı olan ezme kılavuzlarını önerir, ama yalnızca sünek malzemede: Völkel, çok sert veya gevrek malzemenin çatlağa ya da takım hasarına yol açtığını belirtir.

    Tungaloy; YG-1; Haas; Völkel

Kör delik ne kadar derin delinmeli

En sık kırılma nedenlerinden birini önlemek için hesap yeter. Tam dişin L derinliğine ulaşması için kılavuzun ucu, yalnızca eksik diş kesen ağzının uzunluğu kadar daha derine inmelidir; delik bundan da derin olmalı, matkap ucu da altına bir koni ekler. Haas ayrıca, hesaba katılmazsa uç açısının deliği programlanan derinlikten sığ bıraktığını hatırlatır.

tam diş 15,00ağız 4,50boşluk 1,27uç 2,5520,7719,50kılavuzmatkap Øtam diş 15,00ağız 4,50boşluk 1,27uç 2,55
Kılavuzu programla
19,50 mm
Tam çapta del
20,77 mm
Matkap ucu dahil
23,32 mm
Kör deliğin derinlik zinciri: tam diş, ağız (formun üretici aralığının üst ucu), Haas’ın 0,050 inç boşluğu ve varsayılan 118° matkap ucu. Kılavuz matkapları DIN 336’ya göre; çizim ölçeklidir ve sığacak şekilde boyutlandırılır. Bir sonucun üzerine gelince zincirin o sonucu oluşturan kısmı öne çıkar.

C formu bir kılavuzla (2–3 ağızlayan diş) 15 mm derinliğinde M10 × 1,5’lik bir diş için kılavuz 15 + 3 × 1,5 = 19,5 mm’ye, tam çaptaki delik en az 20,8 mm’ye, matkap ucu da 23,3 mm’ye iner. 3,5–5 ağızlayan dişli (YG-1’de 4–5) B formu bir kılavuz 3 mm’ye kadar daha fazlasını ister. Dişin altında az yer kalan kör deliklerde kısa C ve E formlarının kullanılmasının nedeni bu ek derinliktir; yine de ISCAR E formundan mümkünse kaçınılmasını önerir, Seco da daha uzun bir ağzın sığdığı yerde E kullanmayı takım ömrünü kısaltan yaygın bir hata sayar. B formu zaten açık delik kılavuzudur: spiral ucu talaşı öne iter (Haas).

Diğer kılavuz hataları

ISCAR’ın ve YG-1’in tabloları her hatayı olağan nedenleriyle eşleştirir:

HataOlası nedenlerÇözümler
Ölçüden büyük dişMalzemeye uygun olmayan kılavuz; eksen kaçıklığı; kılavuzun sıkışması; talaş sıkışması; sıvanma; eksenden kaçık bilenmiş kılavuzMalzeme grubuna uygun kılavuz; eksen ayarı; daha iyi yağlama ve düzeltilmiş hız; helisel oluk veya spiral uç; eş merkezli bileme
Ölçüden küçük dişKılavuz sınırları küçük (YG-1)Büyütülmüş kılavuz; YG-1 ayrıca ağız ve kesme açısını düzeltir
Girişte genişleme (çan ağzı)Başlangıç baskısı az veya yanlışDaha fazla başlangıç baskısı; eksenel boşluklu tutucu
Sıyrılmış dişYanlış geometri; iş mili ile ilerleme uyumsuzMalzemeye uygun kılavuz; ilerlemenin kontrolü, eksenel boşluklu tutucu
Pürüzlü veya yırtık dişKörelmiş veya kötü bilenmiş kılavuz; çok kısa ağızBileme veya değiştirme; daha uzun ağız (YG-1)
Kılavuz dişlerinde kırılmaZayıf yağlama; talaşın sıkışması; kılavuzun dibe çarpması; bilemeden sonra çok kısa ağızDaha fazla ve daha iyi soğutma sıvısı; başka kılavuz veya hız; daha derin delik; bilemede ağız uzunluğunu koruma
Hızlı aşınmaDüzensiz malzeme yapısı; yanlış hız; zayıf soğutma sıvısı; sertleşmiş ön delik yüzeyiHız ve soğutma ayarı; ön deliği özenle delme; kaplamalı veya vanadyumlu HSS kılavuz (YG-1)
SıvanmaMalzemenin kılavuza kaynamasıDiş boşaltmalı kılavuz, yüzey işlemi, uygun yağlayıcı, düşük hız, büyük delik (YG-1)

Ezme kılavuzları farklı biçimde bozulur

Ezme kılavuzu talaşla sıkışmaz, ama deliğe ve yağlamaya duyarlıdır. DC Swiss, çok küçük bir deliğin fazla büyük bir profil verdiğini ve daha çok tork istediğini, yağlayıcı beslemesi kesilirse soğuk kaynamanın takımın ömrünü hızla bitirdiğini belirterek uyarır. Dormer düzeltmeyi dişin kendisinden okur: malzeme diş girişinde yukarı itiliyorsa biraz daha büyük, profil dolmuyorsa biraz daha küçük bir matkap seçin. Völkel, ezmenin kesmeye göre yaklaşık %40–50 daha fazla tork istediğini, tezgâhta bu güç yedeğinin bulunması gerektiğini ekler.

Yöntemi ne zaman değiştirmeli

Kılavuzlar kırılmaya devam ediyorsa Tungaloy diş frezesini önerir: kesintili, düşük ve dengeli bir kesme kuvvetiyle keser, kısa kırık talaş çıkarır ve kırılsa bile yalnızca parçalarının çıkarılması gerekir. Bedeli programlamadır, çünkü diş frezesi sabit bir kılavuz çekme çevrimi yerine helisel bir yol izler (Z ile G02/G03). Küçük dişler için Haas, kesme kılavuzlarından daha dayanıklı olan ezme kılavuzlarını önerir.

Kaynaklar (14)

Bu sayfadaki her değer ve alıntı aşağıdaki belgelerden alındı.

  1. Haas Automation, kılavuz kırılması sorun giderme rehberi (son güncelleme 29 Mart 2023)
  2. Haas Automation, G84 kılavuz çekme (AP-602, Nisan 2016)
  3. ISCAR, Threading Catalog 62, görüntüleyici s. 392: kılavuz sorun giderme
  4. ISCAR, Threading Catalog 62, basılı s. 378 (görüntüleyici s. 380): DIN 2197 kesme formları
  5. ISCAR, Tapping Tools kullanım rehberi (kılavuz çekmede soğutma sıvısı, s. 21)
  6. YG-1, senkron kılavuzlar katalog bölümü, sorun giderme s. 19 ve 21, Cutwel sitesinde
  7. YG-1, Prime kılavuzlar YE-PT19 (sorun giderme), Cutwel sitesinde
  8. R. Zdanowski (Seco Tools), “Step-by-step guide: how to choose the right threading tap”, Modern Machine Shop, 1 Temmuz 2026 (sponsorlu içerik)
  9. Yamawa, AU+SP / AU+SL ürün sayfası, HH Tools sitesinde
  10. Sutton Tools, Technical Information uygulama rehberi (ihracat baskısı), “Notes on Tapping”, s. 417
  11. Tungaloy, “Troubled by frequent tap breakage? Try a thread mill!”
  12. DC Swiss, ezme kılavuzu katalog sayfaları
  13. Dormer Pramet, ezme kılavuzları broşürü (alıntı)
  14. Völkel, “Thread forming: chip-free, clean, reliable”, 3 Aralık 2025